İlk suud genişletmesi 1951-1955
İlk Suud genişletmesi Abdulmecid genişletmesinin kuzey
tarafından 6246 m2 sinin yıkmasıyla başladı. Bu alana 6024 m2 daha ilave
edilerek inşaat alanı 12270 m2 oldu.
İnşaatın ihtiyacı olacak taşları imal etmek amacıyla Abar
Ali mıntıkasında bir yapma taş fabrikası kuruldu inşaatın geriye kalan
ihtiyaçları hep yabancı ülkelerden gemilerle Yanbu şehrine oradan tırlarla
Medine-i Münevvereye taşındı. Bu iş için 30 gemi çalıştı. Yaklaşık 30.000 ton
malzeme indi. Bu inşaat 1955 yılında tamamlandı ve 50 mişyon riyal masraf
oldu. Kral Abdulaziz vefat ettiğinden oğlu Kral suud inşaatı devam ettirmiş ve
açılışı da o yapıştı.
Binanın şekli
Suud genişletmesi dikdörtgen şeklinde olmuştu. Uzunluk
128 m genişlik ise 91 m idi. Binanın arka kısmında yani kuzeyde üç kapı
açıldı. Bunlar Hz. Ömer, Hz. Osman ve Abdülmecid kapılarıdır. Doğu kısmında
Abdülaziz kapısı batı da ise Kral Suud kapısı açıldı. Bu kapılar üçer tane
olup aynı isimle isimlendirip A,B,C şıkları ile anılırlar.
Binayı ayakta tutan direkler ve duvarlar yere 7,5 metre
gömülüdür. Tavanlar ise eski tahta tavanlara benzetilerek yapma taştan bina
edilmiştir. Yüksekliği 12,5 metredir.
Minareler
Mescid-i Nebevî nin minareleri 5 adet idi. İlk Suud
genişletmesinde üçü yıkıldı. Bunlardan biri baburrahme’de bulunan minare
diğerleri kuzeyde bulunan mecidiye ve Süleymaniye minareleridir. Bunların
yerine kuzey cephesinde soğu ve batı taraflarında iki adet minare inşa
edilmiştir. Yeni minarelerin yüksekliği 72 m dir. Böylece Mescid-i Nebevî nin
dört köşesinde dört minare olmuş oluyor.
Gölgelikler
Allah’a hamdolsun Müslümanlar eski zamandan beri sürekli
artıyorlar. İlk Suud genişletmesinden bir süre sonra yine Mescid-i Nebevî hacı
ve umrecilere kifayet etmemeye başladı. Dönemin kralı Kral Faysala durum
bildirilince batı tarafındaki bina ve evlerin satın alınarak Mescid-i Nebevîye
ilhak edilmesini emretti. Bu cihetteki bütün binalar satın alınarak yıkıldı.
Sahibelerine 50 milyon riyal ödeme yapıldı. Fakat bu alana bina inşa edilmedi.
Ancak hacıların namazlarını eda edebilecekleri bir zemin hazırlandı. Bu alanın
üzeri fiber glas'tan gölgeliklerle kapatıldı. Gölgeliklerin alanı 35.000 m2
dir. Projenin başlama tarihi 1973 tür. Bu gölgelikler ikinci Suud
genişletmesine kadar hacı ve umrecileri beş vakit ağırlamaya devam etti.
İkinci Suud genişletmesinde mescide dahil edildi.
İkinci Suud genişletmesi
Müslümanların artışı kesintisiz olarak devam etmektedir.
Mescid-i Nebevî ne kadar genişletildiyse de İslam alemi daha süratli bir
şekilde genişlemektedir. Rusya’nın yıkılmasıyla özgürleşen Müslüman Türk
cumhuriyetleri vatandaşları ve dünyanın değişik yerlerinde hidayete eren her
Müslüman bu mübarek mekanları ziyarete gelmek için can atmaktadırlar. Bu
gelişler özellikle 1990 lı yıllarda elle tutulur gözle görülür şekilde
müşahede edilir oldu. Haremeyn mescidleri (Mescid-i Nebevî ve Mescidil Haram
)bu gelişmeler sonucu yine dar gelmeye başladı.
1984 yılında zamanın Kralı Kral Fehd ilk taşı kendisi
koydu. Bu tarihi ve inşaatın başlangıcını ilan eden bir kitabe yazıldı. Bu
kitabe halen mescidin bir kenarında mevcuddur. İnşaat bütün ön hazırlıklar
yapıldıktan sonra 1985 yılında bilfiil başladı.1994 yılında yine kralın
kendisinin koyduğu son taş olarak adandırılan taşı koyduktan sonra bir
kitabeyle de tesbit edilerek inşaat resmen bitmiş oldu.
İkinci suud genişletmesi eski binayı üç taraftan
kaplayacak şekilde inşa edildi. Kuzey, batı, ve doğu cihetlerini kapladı ancak
doğu cephesi babunnisa dan, batı cephesi ise baburrahme den itibaren kuzeye ve
yanlara doğru genişletildi. Böylece Osmanlı yapısı nispeten dışarıdan da
görülmesi mümkün oldu.
Bu ikinci genişletme aynı birinci genişletme tarzında
oldu ancak ufak tefek denebilecek farklılıklar vardı. Birinci genişletmeyle
mütenasip ve mütenasık olması için seki binanın bazı yerleri kırılarak
bağlantılar yapıldı. Dış cephe bütünlük arz etmesi için önceki granitin
aynısıyla kaplandı. Tavan eski tavanla şeklen aynı olup onunla bağlantılar
yapıldı.
Bu genişletmede 6 adet yeni minare dikildi. Bu minareler
de önce ki suud minarelerinin tarzında yapıldı. Alt kısımları yine aynı
granitle kaplandı.
Bina bodrum, zemin kat ve çatı katı olarak üç kattan
ibarettir. Her bir katın giriş ve çıkışları, bu katlardan istifadeyi azami
dereceye çıkarmak, salahiyetine göre o kata girebileceklerin girişlerini
kontrol ve işlerini kolaylaştırmak amacıyla ayrı ayrı yapılmıştır.
Bu projede teknoloji imkan dahilinde en iyi şekilde
kullanılmıştır. Son model kapalı devre televizyonlar, emniyet kameraları,
daimi ve yedek elektrik üretme üniteleri, otomatik yangın söndürme üniteleri,
tatlı su sistemleri ve atık su sistemleri bunlardan bazılarıdır. Ses sistemi
dünya çapında en iyi ses sistemlerinden biridir. Mescid-i Nebevî nin her
tarafından aynı tonda işitilen çok hassas ve dışarıdan ses karıştırmayan bir
ses sistemidir. Bu sistem imam namaz kıldırırken bodrumdaki bu işe tahsis
edilmiş odadan uzmanları tarafından kontrol edilmektedir. Aynı şekilde kapalı
devre kamera ve televizyonlar da yine bodrumdaki özel bölümlerde mühendisler
tarafından sürekli olarak takip edilmektedir.
Zemin kat
Bu kat Mescid-i Nebevî nin ana katıdır. Bu katın alanı
82.000m2 dir. Zemin mermerle kaplıdır. Bu katta 2014 direk vardır.
Bu direkler birbirinden en az 6 m uzaklıktadır. Böylelikle direkler arasında
6x6 ebadında alanlar oluşur Kubbelerin olduğu bölümlerde ise 18 m
uzaklılıktadırlar. Buralarda da 18x 18 lik alanlar oluşur. Bu alanların üzeri
hareketli kubbelerle örtülüdür. Bu kubbeler hava şartlarına göre açılır
kapanır. Böylece temiz havanın ve güneşin Mescid-i Nebevî nin içine girmesini
sağlar. Direklerin yüksekliği kemerlere kadar 5,6 m dir. Kemer sayısı ise
duvardakiler de dahil 3812 dir. Direkler beyaz mermerlerle kaplıdır. Sütun
başlıkları bronz, sütun ayakları ise hendesetik şekil verilmiş mermerlerle
kaplıdır. İtalya ve ispanyadan getirilen bu mermerlerin rutubete karşı
mescidin bina sağlığını koruduğu söylenmektedir.
Eski suud genişletmesinde iç kısımda yani mescidin kapalı
alanında 28.000 kişi namaz kılabilirdi. Mescidin o zaman alanı 16.326 m2
idi.
Yeni genişletmeyle 82.000m2 lik bir alan daha
ilave edildi. Böylece mescidin toplam alanı 98.326 m2 ye ulaştı.
Sadece yeni genişletilen alanda 150.000 kişi namaz kılabilir. Böylece toplam
kapalı alanda namaz kılabilme kapasitesi 178.000 ulaşmış oluyordu. Buna
ilaveten çatıda namaz alanı olarak 58.250 m2 lik bir yer vardır. Bu
alanda 90.000 kişi namaz kılabilir. Böylece Mescid-i Nebevî de toplam namaz
kılma kapasitesi 268.000 olmuş oluyor. Ayrıca bunlara ilaveten Mescid-i Nebevî
nin dış kısmında mescidi ihata eden büyük bir alan vardır. Bu alanın mesahası
235.000m2 dir. Bu alanın bir kısmında da namaz kılınabilir. Namaz
kılınabilir alanının mesahası 135.000 m2 dir. Bu alan 430.000
kişinin namaz kılabileceği bir alandır. Böylece mescidin içi, üstü ve dış
alanı komple 698.000 kişinin namaz kılmasına imkan vermektedir.
Mescid-i Nebevî de kadınlar bölümü erkeklerinkinden
ayrıdır. Mekke-i Mükerremede hacıların içinden çıkamadıkları ve namazlarını
tehlikeye düşüren kadınlarla beraber namaz kılma meselesi Medine-i Münevvere
de Mescid-i Nebevî de yoktur. Kadınlar bölümü tamamen erkeklerinkinden
ayrıdır. Mescidin arka tarafında kendilerine tahsis edilmiş yerler vardır. Bu
bölümlerin kapıları ayrıdır. Ve dışarıdan yanlışlıkla erkeklerin girmemesi
için bekçilerle korunmaktadır.
Kapılar
Mescid-i Nebevî nebevinin kapıları babusselam dan
itibaren teselsüli olarak hem numaralandırılmış hem de isimlendirilmiştir.
Daha önce 11 adet olan kapılardan bazaıları genişletme projesi içerisinde
kalmıştır. Bunlar kral suud, hz. Ömer, abdülmecid, hz. Osman ve kral Abdülaziz
kapılarıdır. Şu an Mescid-i Nebevînin 41 kapısı vardır. Bu kapılardan bazıları
yan yana iki, bazıları üç bazıları beş girişi vardır. Bu girişleri de sayacak
olursak 85 kapı girişi olmaktadır. Bunlardan bazıları sadece bodruma giriş
bazıları sadece çatıya çıkış, bazıları da hem çatıya hem de mescide giriş ,
bazıları da elektrikli merdivene giriş olarak tanzim edilmiştir. Erkeklerin
girişi ayrı kadınların girişi ayrıdır. Bu girişlerin bazılarının iç tarafında
Haremi Şerif idaresine ait bürolar vardır.
Kapıların tahtaları İsviçre’den getirilerek işlenmiştir.
Tahtaların üzerine bronzdan nakışlarla işlenmiş levhalar geçirilmiş bu
levhalarda ismi nebi “Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem” yazılıdır. Her
kapının üst kısmında sülüs yazısıyla “udhulûhee biselêmin êminîn” yazısı
vardır.
Elektrikli merdiven girişleri diğer kapılara göre daha
dar ve küçüktür.
Hareketli kubbeler
Yukarıda da bahsettiğimiz gibi zemin katta bazı direkler
arası 18x18 ebadında boşluklar vardır. Bu boşlukları yukarıda hareketli
kubbeler örtmektedir. Demir kızaklar üzerinde kayarak açılıp kapanan bu
kubbeler sayesinde Mescid-i Nebevî hem güneşlendirilmiş olmakta hem de
havalandırılmış olmaktadır. Kubbeler tavan seviyesinden 3,55 m yükseklikte
bir duvarın üzerine oturtulmuştur. Kubbenin yarı çapı 7,35 m dir. Her kubbe
324 m2 yer kaplamaktadır. Bu kubbelerin her biri 80 tondur. Bunun
40 tonu kubbenin iskeleti ve 40 tonu da diğer içve dış malzemeleridir. Bu
kubbelerde varak altın kullanılarak süslemeler ve işlemeler yapılmıştır. Bu
süslemeler için Her kubbede 2,5 kg. varak altın kullanılmıştır. Kubbelerin
dışı ise ince bir granit tabaka ile örtülüdür. Bu kubbelerin tamamında 67,5
kg. altın kullanılmıştır.
Kubbeler belli bir merkezden tek tek veya komple kumanda
edilebilmektedir. Elektrik gücüyle çalışan bu kubbelerin açılması veya
kapanması bir dakika sürmektedir. Hareket esnasında ne tekerleklerden ne
motordan en ufak bir ses çıkmamaktadır. Tekerlekler çürümeye ve paslanmaya
karşı bir maddeyle kaplıdır.
Hareketli kubbeleri elle açmak mümkünse de bu iş
elektriğe göre 30 kat daha fazla zaman harcatmaktadır. Yani elle 30 dakikada
açılmaktadır.
Satıh (çatı)
Mescid-i Nebevî nin çatı kısmı daha önce bahsettiğimiz
gibi namaz kılmaya müsait bir şekilde hazırlanmış ve bu alanda 90.000 kişiye
namaz kılma imkanı verilmiştir. Namaz için kullanılamayan alanlar
çıkarıldığında namaz alanı 58.250 m2 dir. Çatının zemini güneş
ısısını emmeyen yani güneşe maruz kaldığı halde bile soğuk kalabilen beyaz
yunan mermeriyle kaplanmıştır. Çatıda 11.000 m2 lik alanda
revaklar vardır. Revakların yüksekliği 5 mdir. Ravaklar Mescid-i Nebevî nin
kuzey, güney, doğu ve batı kısımlarının içini donatmaktadır. Ravakların iç ve
dış kısımları da mescidin diğer kısımlarıyla mütenasip olması açısından aynı
taşlarla yani yapma taş fabrikasında üretilen taşlarla kaplanmıştır.
Çatı yapılırken ileride ihtiyaç olduğunda bu çatının
üzerine bir kat daha çıkılabileceği göz önünde bulundurulmuş ona göre inşa
edilmiştir.
Elektrikli merdivenler
Mescid-i Nebevî de değişik noktalarda cemaati zemin
kattan çatıya çıkarmak amaçlı 6 adet elektrikli merdiven bulunmaktadır. Bu
altı merdivenden dördü Mescid-i Nebevî nin dört köşesinde diğer ikisi ise
kuzey ve güney kısımlarının ortalarındadır. Bu merdivenler 6,10,15,27,31,36
nolu girişlerde bulunmaktadırlar.
Bununla beraber çatıya çıkan Mescid-i Nebevî nin değişik
yerlerinde 18 adet de normal merdiven bulunmaktadır.
Minareler
İkinci suud genişletmesinde önceki minarelere 6 minare
daha ilave edilerek minare sayısı 10 a çıkarılmıştır. Bu 6 minareden dördü
genişletmenin dört köşesinde ikisi ise kuzeydeki Kral Fehd kapısının iki
kenarında yani kuzey cephesini ortalayacak şekildedir.
Bu altı minare daha önce yapılan ilk suud genişletmesinin
minareleri tarzında ve şeklinde yapılmış ancak bu yeni minareler onlardan 32 m
daha yüksektir. Bunların yüksekliği 104 m dir. Hilallerin yüksekliği 7m ve
ağırlığı 4,5 tondur. 14 ayar altınla kaplı olan bu hilaller Türkiye’den
getirilmiştir.
Minarelerin çok yüksek olmasından dolayı minare inşaatı
devam ederken minare yükseldikçe bir çok isçi minarede çalışmayı göze alamamış
ve minarede işi bırakmak zorunda kalmıştır. Ancak bu minareleri tamamlamak
Türk işçilerine nasip olmuştur.
Mescid-i Nebevînin iç duvarlarının alt kısmı renkli
mermerlerle kaplıdır. Tabandan üç metre yukarıda bu renkli mermerlerin üstünde
5 metre genişliğinde panolara Kuran-ı Kerim’den muhtelif sureler yazılmıştır.
Bu yazıları bir genç Türk hattatı Ali Hüsrevoğlu yazmıştır.
Dış alan
Mescid-i Nebevî nin dışını ihata eden alan yukarıda da
bahsedildiği gibi temiz bir şekilde tanzim edilmiş ve böylece kalabalık
zamanlarda orada da namaz kılma imkanı doğmuş oluyor. Bu alan Mescid-i Nebevî
yi kuzey, güney, ve batıdan ihata etmektedir. Alanın mesahası 235.000 m2
dir bu alanın bir kısmı güneşe karşı soğuk mermerlerle diğer bir kısmı da
granitle kaplıdır. Bu alan yine granitle ve yapma taşla kaplı 151 adet direğe
tespit edilmiş lambalarla aydınlatılmaktadır. Mescidin dış alanı kaplayan
alanı 2270 m uzunluğunda bir sur duvarı çevrelemekte ve bu surun her cihetten
giriş kapıları bulunmaktadır. Bu alanın üzerinde 430.000 insan namaz
kılabilmektedir.
Bu sahada abdest hanelere , yer altı otoparklarına
girişler vardır.
Bodrum kat
Bu son genişletme kısmının altı değişik amaçla kullanım
için bodrum kat olarak hazırlandı. Bu katın alanı 82.000 m2 dir.
Yüksekliği 4,1 m dir. Bu katta 72 cm. çapında 2554 adet direk bulunmaktadır.
Bu katın zemini seramikle kaplıdır. Direkler 2,35 cm kadar seramikle kaplı
olup üst kısmı plastik boyayla boyalıdır. Borum katın tavanı da plastik
boyayla boyalıdır. Bodrum katında, klima ve fan sistemlerinin bazı cihazları,
su soğutma ve atık su cihazları, alarm ve itfaiye cihazları, hareketli kubbe
tahakküm cihazları, ses, telefon ve kapalı devre televizyon sistemlerini idare
merkezi ve daha başka mescid hizmet üniteleri bulunmaktadır.
Bu kata değişik noktalardan 8 giriş bulunmaktadır.
Mescid-i Nebevî de 68 büyük, 111 küçük avize bunlar bakır
ve kristalden terkib edilmiştir. Takriben 20.450 lamba vardır. Mescid-i Nebevî
nin tamamında düzgün bir ses sistemi oluşturulmuş her tarafta aynı tonda ses
algılamak mümkündür. Şehir elektriği kesildiğinde otomatik olarak harem
elektrik ünitesi devreye girer böylece haremde elektrik sıkıntısı olmaz.
Mescid-i Nebevî de namazları canlı olarak yayınlamak için
canlı yayın stüdyosu vardır. Buradan özellikle Cuma namazı ve ramazanda
teravih namazları ve bayram namazları canlı olarak yayınlanmaktadır.
Kilima
Mescid-i Nebevî deki soğutma sistemi hemen hemen dünyada
en büyük soğutma sistemlerinden biridir. Bu iş için çok büyük bir tesis
kurulmuştur. Bu tesis Mescid-i Nebevînin batı tarafında mescidden 7 km.
uzaklıktadır. Uzak olmasının nedeni makinelerin çıkaracağı sesin mescidde ki
insanları ibadet esnasında rahatsız etmemesi, mescid etrafının fabrika
görünümü arz etmemesi için ve bakım ve onarım ve işletmenin kolay ve rahat
olması içindir. Bu tesisin oturduğu alan 70.000 m2 dır.
Soğutma tesisleri
Yukarıda bahsedildiği gibi 70.000 m2 olan
Mescid-i Nebevî nin klima tesisleri içinde değişik üniteler vardır. Bunların
içinde en önemlisi mescidin soğutulmasında kullanılan suyun soğutulduğu
ünitelerdir. Bu ünitelerden altı tane vardır. Her bir ünite saatte 3.400 ton
su soğutmaktadır. Bu ünitelerden beşi devamlı kullanılmakta, biri her ihtimale
karşı yedekte tutulmaktadır. Bu iş için çok büyük miktarda elektrik
harcanmaktadır.
Soğuk suyun tesislerden Mescid-i Nebevîye nakli
Bu tesislerde soğutulan su, bu amaç için hazırlanan bir
tünel içinde bulunan 90 cm çapında iki boru vasıtasıyla yedi adet 450 beygir
gücündeki motorların itme gücüyle Mescid-i Nebevî nin altına pompalanmaktadır.
Bodrum katına ulaşan soğuk su, burada 50 cm çapındaki boruların içinden geçip
daha dar borulara devredilerek eski suud genişletmesi de dahil olmak üzere
haremin her tarafına ulaşacak şekilde tevzi edilmektedir. Bodrumdan soğuk
suyun üzerinden özel cihazlarla üflenen hava yukarıya mescidin içine
direklerin üzerinde bulunan bakır ızgaralardan geçerek ulaşmaktadır. Böylece
Mescid-i Nebevî nin her tarafına döşenen petekler ve mazgallar vasıtasıyla
Mescid-i Nebevî serin bir hale bürünmektedir. Hatta bu serinlik dışarıdan
metrelerce uzaktan da hissedilmektedir.
Tesislersen pompalanan suyun soğukluğu ünitelerden
çıktığı anda 5 co dir. Bodrumda ki dolaşmadan ve soğutmadan sonra
bu su tesislere tekrar soğutulmak üzere geri pompalanmaktadır. Geriye giden
suyun soğukluğu ise 18- 19 co dir.
Bu işlemlerin kontrolü için de bodrumda bir kontrol
merkezi vardır.
Hizmet Tüneli
Yukarıda zikrettiğimiz gibi, Mescid-i Nebevînin içini
serinletmek için soğutulan havanın Mescid-i Nebevî ye nakli için içinden
boruların geçtiği bir tünel vardır. Bu tünel klima tesislerinden haremin
bodrumuna kadar olan 7 km mesafede babusselam caddesinin altında 6,2 m
genişliğinde 4,1 derinliğinde bir tüneldir. Şu anda bu tünelin içinden 90 cm.
çapında iki boru geçmektedir. Aynı zamanda ileride doğabilecek ihtiyaca göre
aynı çapta iki boru daha ilave edilebilecek şekilde inşa edilmiştir.
Otopark
Mescid-i Nebevî genişletme projesi mescidde namaz
kılanlara her türlü hizmeti vermek amacıyla düşünülmüş ve geliştirilmiş bir
projedir. Bu meyanda günümüzde her yerde yaşanan otopark sıkıntısı Mescid-i
Nebevî nin etrafında da yaşanmaktaydı. Bundan dolayı Mescid-i Nebevî nin
etrafının altı otopark haline getirilerek namaza gelenlerin huzur içinde
namazlarını ede edebilmeleri ve arabalarını emniyetli bir yere bırakmaları
sağlandı.
Bu otopark mescidin tam altı değil, mescidi ihata eden
alanın kuzey, güney ve batı cihetlerinin altıdır ve iki katlıdır. Parka
değişik cihetlerden altı giriş bulunmaktadır. Alanı 290.000 m2
olup, 4444 araç sığmaktadır. İki katlı olan bu parkın üst katı 4,9 m alt katı
4 m yüksekliğindedir. Bu iki kat arasında iniş çıkışlar için değişik noktalara
rampalar konmuştur.
Arabasını park kişi en kısa yoldan Mescid-i Nebevî nin
haremine ulaşabilmesi için saha ya yeterli miktarda çıkışlar konmuştur. Parkın
içi ve çevresi sıkça yerleştirilen kameralar vasıtayla, arabaların
yönlendirilmesi, emniyeti ve içeride ve dışarıda tıkanmanın olmaması için
gözetlenmekte ve denetlenmektedir.
Otopark, yangına karşı son teknoloji ürünü yangın
söndürme sistemiyle ve mükemmel elektrik şebekesiyle donatılmıştır. Yine
otoparkta mükemmel havalandırma teşkilatı, su tesisatı ve sıhhi tesisat
şebekeleri vardır.
Otopark katlarında ve ara katlarda bulunan tuvaletlerin
su depoları da otopark dahilinde bulunmaktadır. Bundan başka abdest ve banyo
için yazın serin su kışın sıcak su üniteleri, soğuk içme suyu tesisleri, atık
suyu pompalama tesisleri, yağmur suyunu sarf kanalları da vardır.
Otoparkta temiz hava veren ve arabaların ekzos
dumanlarından oluşan karbondioksiti çeken çok güçlü üniteler vardır.
Bu mükemmel projenin toplam masrafı 30 milyar riyal
tutmuştur. Bu meblağın içinde haremin etrafının istimlaki klima tesisleri ve
otopark da vardır.
Osmanlı kısmının son durumu
Yapının üzerinden uzun zaman geçmesinden dolayı
tabiatıyla binada zaman zaman bazı tadilatlar gerekmektedir.
Bu tadilat işlerinden bazıları şunlardır.
Mihrab-ı Nebevinin yenilenmesi
Ravza-i Şerifenin direklerinin tamiri ve mermerle
kaplanması
Osmanlı kısmının tüm direklerinin elden geçirilmesi ve
bakır sütun başlıkları takılması
Osmanlı kısmına merkezi sistem klima döşenmesi
Dış cephe üç cihetten granitle kaplanarak suud bölümünün
görüntüsünün verilmesi
İç direklerin suud bölümüyle insicam içinde olması
amacıyla daha önce boyalı olan koyu kırmızı renkten bej rengine boyanması
Ana minare ve babusselam minaresinin elden geçirilmesi
1408 yılında babul baki adında doğu cihetinin güney
kısmında yeni bir kapının açılması
yeşil kubbenin boyasının yenilenmesi
317 adet üzerinde mavi renkle “la ilahe illallah
Muhammedurrasulullah” yazılı olan altın kaplamalı lambaların takılması
361 adet dikdörtgen şeklinde üzerinde “Allahu ekber”
yazılı olan kandillerin takılması
Mescid-i Nebevî Müzesi
Osmanlı sultanları ve paşaları efendimize olan saygı ve
sevgilerinden dolayı Mescid-i Nebevîye çok değerli armağanlar bağışlarlardı.
Bu armağanlar hücre-i saadetin içinde muhafaza edilirdi. 1401h. yılından
itibaren haremi şerif kütüphanesinin üstüne yapılan bir odada korunur oldu. Bu
kütüphane eski Babu Ömerin sağ iç tarafında idi.
Şemsiyeler ve kumluk
Mescid-i Nebevînin mecidi binasının kuzey kısmında doğu
,batı ortasında bir boş alan bulunmaktadır. Burası mecidi genişletilmesinden
bu yana vardır. Eskiden buraya zemini kumlarla örtülü olduğundan kumluk
derlerdi. Bu kumluk iki bölümden oluşmaktadır. İkinci Suud genişletmesinde
buraya 6 şar adet olmak üzere şemsiye yapıldı. Bu şemsiyeler otomatik olarak
açılır kapanır bir sisteme haizdir. Kaideleri mermerle kaplı direkler,
şemsiyeleri kalın kumaştan bu kumaşları taşıyan kollar demirdendir.
Açıldığında güzel bir çiçek görünümü arz etmektedir. Kapandığında ise kalem
gibi veya küçük birer minare gibi durmaktadırlar. Bu şemsiyelerin direklerinde
mescide gelen soğuk havanın menfezleri vardır. Bu suretle, ihtiyaç olduğunda
çalıştırılan klimalardan çıkan soğuk havanın oradan havaya karışmasını
engellemekte ve soğuk günlerde de tabii havanın içeriye girmesine veya içeride
ki havanın tebdiline yardımcı olmaktadır.
Cenaze maksuresi
Osmanlı kısmının önüne dışarıdan ilave edilerek ikinci
suud genişletmesi esnasında yapılan bu maksure cenazelerin namazlarının
kılınmaları için getirildiklerinde Mescid-i Nebevînin içine geçirilmeden bu
maksureye konularak hazır hale getirilmeleri için yapılmıştır. Farz namazı
kıldıran imam namazdan sonra, hazır bekleyen cenazelerin arkasında durarak
namazlarını kıldırır ve oradan dışa açılan kapıdan çıkarılarak baki
mezarlığına götürülerek defnedilir. Bu maksure sayesinde namazı kılınacak olan
cenazelerin konuşlandırılması için cemaatten kimse yerinden hareket etme
ihtiyacı duymaz.
Yazıcıya Gönder
• Medine • Mekke • Medine-i Münevvere (Hafız Beşir Dosyası) • Kutsal Topraklar • Makaleler • Mekke-Medine'ye Gidiyorum •
| 